ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา Renewable Energy Certificates (REC) ได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญขององค์กรที่ต้องการใช้พลังงานหมุนเวียนและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก Scope 2 อย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ และเป็นที่ยอมรับในระดับสากล เฉพาะในประเทศไทยเอง  การจัดซื้อ REC ในประเทศไทยมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยมีมาตรฐานระดับนานาชาติอย่าง I‑REC ร่วมกับ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (EGAT) ที่ได้รับการแต่งตัวรวมถึงเข้ามาช่วยกำกับดูแล และผลักดันให้ระบบมีความน่าเชื่อถือมากขึ้น บทความนี้จะสรุปเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับ REC คืออะไร ใช้อย่างไร ต่างจากไฟฟ้าที่ใช้จริงอย่างไร และทำไมจึงสำคัญต่อเป้าหมาย Net Zero ของธุรกิจในไทย

Renewable Energy Certificate (REC) คืออะไร

Renewable Energy Certificate (REC) คือ ใบรับรองพลังงานหมุนเวียน ที่ใช้ยืนยันว่า ไฟฟ้า 1 หน่วย (1 REC) เท่ากับการผลิตไฟฟ้าสะอาด 1 MWh จากแหล่งพลังงานหมุนเวียนที่ผ่านการตรวจสอบและรับรองตามมาตรฐานสากล เช่น I‑REC Standard

รูปแบบการซื้อขายของ REC เป็นแบบ Unbundled คือการซื้อ “ใบรับรอง” แยกออกจาก “ไฟฟ้าที่ใช้จริง” ทำให้องค์กรสามารถเลือกซื้อปริมาณ REC ได้ตาม ความต้องการด้าน ESG, Scope 2 และเป้าหมายด้าน Net Zero โดยไม่จำเป็นต้องใช้พลังงานจากแหล่งผลิตเดียวกันกับใบรับรอง

ระบบ REC ช่วยให้องค์กรสามารถ อ้างสิทธิ์การใช้พลังงานหมุนเวียนได้อย่างโปร่งใส ตรวจสอบย้อนกลับได้ และไม่จำเป็นต้องลงทุนติดตั้งโรงไฟฟ้าหรือระบบผลิตพลังงานหมุนเวียนเอง ช่วยให้การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดทำได้ง่ายขึ้น เหมาะสมทั้งสำหรับบริษัทขนาดใหญ่ SME หรือแม้กระทั่งออฟฟิศสำนักงานเช่า สามารถอ้างสิทธิ์ได้เช่นเดียวกัน

เทคโนโลยีของพลังงานหมุนเวียน ที่ได้รับการรับรอง REC ในประเทศไทย

เทคโนโลยีที่ได้รับการรับรองสำหรับ REC ในประเทศไทย มีทั้งหมด 4 เทคโนโลยี ได้แก่:

• พลังงานแสงอาทิตย์ (Solar)
• พลังงานลม (Wind)
• พลังงานน้ำ (Hydropower)
• พลังงานชีวมวล (Biomass)

ทั้งหมดนี้ โรงไฟฟ้าจะต้องผ่านการขึ้นทะเบียนและตรวจสอบตามเกณฑ์ของ I‑REC ภายใต้ผู้ให้การรับรองในประเทศ เพื่อให้การออกใบรับรองมีความถูกต้องและตรวจสอบได้ สามารถศึกษาการลงทะเบียนเพิ่มเติมได้ที่ Guidance_Registrant-Production Device-Issuance process for Registrant_V15.pdf

มาตรฐาน I-REC คืออะไร? (International Renewable Energy Certificate Standard)

มาตรฐาน I-REC เป็นระบบสากลที่ใช้รับรองคุณลักษณะพลังงานหมุนเวียน โดยอาศัยกลไกการกำกับดูแลของ International Tracking Standard Foundation (I-TRACK) ซึ่งกำหนดหลักปฏิบัติในการออกใบรับรองและโครงสร้างการติดตามพลังงานที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ และสามารถตรวจย้อนได้ในทุกขั้นตอน โดยในปัจจุบัน I-TRACK ได้มีการตั้ง Product Codes ที่หลากหลาย เพื่อรองรับการเติบโตของธุรกิจพลังงานและการชดเชยผ่านใบรับรองในอนาคต ได้แก่

• Product Code for Electricity (I-REC-E or I-REC)
• Product Code for CDR (Carbon Dioxide Removal) (I-TRACK – CDR)
• Product Code for Hydrogen (I-TRACK-HX)
• Product Code for Biogas (I-TRACK-G)

จุดแข็งของ I-REC ได้แก่ระบบทะเบียนกลาง การยืนยันปริมาณพลังงานต่อหน่วยที่ผลิตจริง และการป้องกันการนับซ้ำผ่านกระบวนการตรวจสอบที่เข้มงวด สามารถเข้าถึงได้ง่ายโดยการตรวจสอบผ่าน QR และรวมถึงการยอมรับในมาตรฐานการรายงานด้านพลังงานขององค์กรระดับสากล เช่น GHG Protocol (Sope2), RE100 และ ISO 14064-1 เช่นเดียวกัน

จุดเด่นของมาตรฐาน I-REC

• ใช้ระบบทะเบียน (Registry) กลางระดับสากล ดำเนินการทุกอย่างผ่านระบบ จึงมีผู้ลงทะเบียนซื้อและขายอย่างแพร่หลายทั่วโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเอเชีย
• มาตรฐานให้ความสำคัญกับการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนโดยเฉพาะ ซื้อขายกันในหน่วยของ MWh เช่นเดียวกับการซื้อไฟฟ้า และมีการตรวจสอบข้อมูลก่อนการลงทะเบียน รวมถึงตรวจสอบเอกสารทุกครั้งที่มีการยืนยันหน่วยเข้าระบบ
• ป้องกันการนับซ้ำ (Double Counting) โดยการตรวจสอบเอกสารก่อนยืนยันหน่วยเข้าระบบ และเมื่อหน่วยถูกเปลี่ยนเป็นใบรับรองจะสามารถตรวจสอบได้โดยหมายเลขใบรับรองอีกครั้ง
• เป็นที่ยอมรับในรายงานด้านสิ่งแวดล้อม เช่น GHG Protocol (Scope 2 Market-based), RE100, ISO14064-1

บทบาทของ EGAT ต่อ REC และ I-REC ในประเทศไทย

ในประเทศไทย การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (EGAT) ทำหน้าที่เป็น Local Issuer หรือผู้ตรวจสอบบรับรองประจำประเทศของ REC ภายใต้มาตรฐาน I-REC ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจาก I-TRACK Foundation ตั้งแต่ปี 2020

บทบาทหลักของ EGAT

• ขึ้นทะเบียนโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนในไทยเข้าสู่ระบบ I-REC
• ตรวจสอบข้อมูลการผลิตและยืนยันหน่วย REC (Issuance) เข้าระบบผู้มีบัญชีซื้อขาย (Participant account)
• ดูแลความโปร่งใส ตรวจสอบย้อนกลับได้ และป้องกันการนับซ้ำ
• ส่งเสริมตลาด REC ในประเทศให้เติบโตอย่างยั่งยืน

สำหรับผู้ประกอบการ จุดนี้ช่วยให้ทั้งผู้ผลิตและผู้ใช้ปลายทางมั่นใจได้ว่า REC ที่ถือครองมีความน่าเชื่อถือในระดับสากล และสามารถนำไปอ้างอิงในรายงานด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนได้จริง

สถานการณ์ตลาด REC ไทยหลัง EGAT เข้ามาขับเคลื่อน (ปี 2025)

หลังจาก EGAT เข้ารับบทบาท Local Issuer ของมาตรฐาน I‑REC ตลาด Renewable Energy Certificate (REC) ไทย เติบโตต่อเนื่องและมีความโปร่งใสน่าเชื่อถือมากขึ้น ส่งผลให้ความต้องการ พลังงานหมุนเวียน และการรายงาน Scope 2 เพิ่มสูงขึ้นอย่างชัดเจน

การเปิดรับสมัครโครงการ Utility Green Tariff (UGT1) ในปี 2025 ซึ่งรองรับการใช้พลังงานสะอาดแบบ Bundled REC ช่วยให้ธุรกิจเข้าถึงรูปแบบในการใช้ไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนได้ง่ายขึ้น คาดว่าการใช้ REC ปี 2025 จะเติบโตแบบก้าวกระโดดจากแรงผลักดันของ ESG, Net Zero, และความต้องการใช้พลังงานสะอาดในองค์กรไทย

โซลูชันพลังงานสะอาดจาก WHA Utilities and Power Plc. (WHAUP) WHA Utilities and Power Plc. (WHAUP) เดินหน้าพัฒนาโซลูชันพลังงานสะอาดอย่างครบวงจร เพื่อสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมในการลดต้นทุนพลังงาน เสริมความมั่นคงด้านพลังงาน และขับเคลื่อนเป้าหมายด้านความยั่งยืนในระยะยาว

• ปัจจุบัน WHAUP มีการพัฒนาและติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์รวมมากกว่า 1,026 เมกะวัตต์ โดยเป็นกำลังการผลิตจากพลังงานสะอาด 498 เมกะวัตต์ ครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศไทย และรองรับการติดตั้งได้อย่างครบวงจรในหลากหลายรูปแบบ ได้แก่Solar Farm
• Solar Rooftop
• Solar Car Park
• Solar Floating
• Solar + BESS (Battery Energy Storage System) บริการพลังงานสะอาดล่าสุดจาก WHAUP ที่ผสานการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์เข้ากับระบบกักเก็บพลังงาน เพื่อเสริมเสถียรภาพของระบบไฟฟ้า ลดความผันผวนของพลังงานหมุนเวียน และเพิ่มความยืดหยุ่นในการบริหารจัดการพลังงาน ช่วยให้สามารถใช้พลังงานสะอาดได้อย่างต่อเนื่อง ตลอด 24 ชั่วโมง (24/7)

WHAUP ยังให้บริการในรูปแบบ Solar Direct PPA (Private Power Purchase Agreement) ที่มีความยืดหยุ่นสูง โดยสามารถดูแลแบบครบวงจร ตั้งแต่การลงทุน ออกแบบระบบ จัดหาพื้นที่ติดตั้ง ไปจนถึงการจำหน่ายไฟฟ้าพลังงานสะอาด ภายใต้รูปแบบความร่วมมือที่สอดคล้องกับความต้องการของลูกค้าแต่ละราย

นอกจากนี้ WHAUP ยังต่อยอดสู่ แพลตฟอร์มการซื้อขายพลังงานไฟฟ้าแบบ Peer-to-Peer (P2P Energy Trading) ภายใต้ RENEX (Renewable Energy Trading Platform) เพื่อเพิ่มทางเลือกในการเข้าถึงและบริหารจัดการพลังงานสะอาดอย่างยืดหยุ่น โปร่งใส และมีประสิทธิภาพ รองรับการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบพลังงานยุคใหม่สำหรับภาคอุตสาหกรรม

ธุรกิจ I‑REC ของ WHAUP

ในส่วนของ I‑REC ปัจจุบัน WHAUP ได้ ลงทะเบียนโรงไฟฟ้าภายใต้มาตรฐาน I‑REC รวมกว่า 250,000MWh/ปี เพื่อรองรับความต้องการของลูกค้าในหลากหลายอุตสาหกรรม ครอบคลุมทุกภูมิภาคในประเทศไทย

หากองค์กรของคุณกำลังมองหาแนวทางในการเปลี่ยนผ่านสู่ พลังงานสะอาด ต้องการใช้ I‑REC หรือสนใจโซลูชัน Solar Energy และ Solar‑BESS แบบครบวงจร WHA Utility & Power (WHAUP) พร้อมให้การสนับสนุนตั้งแต่ขั้นตอนการประเมินความเหมาะสม จัดทำแผนพลังงาน ไปจนถึงการบริหารจัดการใบรับรองพลังงานหมุนเวียนของคุณ

อ้างอิง

• Guidance_Registrant-Production Device-Issuance process for Registrant_V15.pdf
• Product Code for Electricity (I-REC-E or I-REC)
• Product Code for CDR (Carbon Dioxide Removal) (I-TRACK – CDR)
• Product Code for Hydrogen (I-TRACK-HX)
• Product Code for Biogas (I-TRACK-G)